ආර්ට් එක

ආර්ට් එක (64)

දෙමළ ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍ය ව්‍යාපාරය ඇරඹෙන්නේ 1940න් පසුව ය. 
ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍ය ව්‍යාපාරය ඇරඹීම කෙරෙහි දැඩිව බලපාන්නේ කම්කරු පන්තියට විඳින්නට සිදු වූ දුක්‌ ගැහැට ආදියයි. ඔවුන් එහි දී විඳි පීඩාව හා සමාජ අසාධාරණය පිළිබඳව ලාංකීය සමාජය දැනුම්වත් කිරීම උදෙසා සාහිත්‍ය නිර්මාණයන්හි යෙදුණු පිරිස මෙහි ආරම්භකයෝ වූහ. තත්කාලීන සමාජ විපර්යාස පිළිබඳ මෙන්ම වැඩකරන ජනතාවට පාලක පන්තිය මඟින් සිදුවන අසාධාරණ පිළිබඳ සාහිත්‍යාත්මක නිර්මාණ ඇසුරින් සමාජය දැනුම්වත් කළහ. ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍යය යනුවෙන් අප හඳුන්වන්නේ එම සාහිත්‍ය ශානරයයි. මෙහි දී ඒ පිළිබඳ විමසා බැලීමක්‌ සිදු කෙරේ.

කලා නිර්මාණයක් මිනිස් චෛතසිකයත් එකට ඈඳුණු නිවුන් සොහොයුරන් වෙයි. එය ආර්ථික ක‍්‍රියාවලිය තුළ මුල් ඇදුන වෘක්ෂයක් වෙයි. සරල තේරුමින් ගතහොත් මිනිස් චින්තාවේ ඉතිහාසය කෙබඳු ද කලාවේ ඉතිහාසය ද ඒ දක්වාම දිව යන්නකි. එහෙයින් කලාව ආර්ථිකයෙන් ද සමාජ දේශපාලන ක‍්‍රියාකාරිත්වයෙන් ද ගලවා දිගේලි කිරීම ඊට කරනා නිගරුවකිත වැරැුද්දකි. ඊට මෑත නිදසුනක් දැක්විය හැකි ය. පසුගිය දිනක රූපවාහිනී වැඩසටහනකට පැමිණි ප‍්‍රකට ගායිකා නන්දා මාලනියගෙන් නිවේදකයා විසින් අසනු ලැබූ පැනයන් අතර එකක් වූයේ ‘‘පවන’’ ප‍්‍රසංගය පැවැත්වූයේ ඇයි ද යන්න ය. නොපැකිල වූ මාලනියන් ඇසුවේ එවන් ප‍්‍රසංගයක් නොපැවැත්වූයේ නම් ඒ ඇයි ද යන්න ය. සමාජ ආර්ථික දේශපාලන ව්‍යුහයන් තුළ කලාව මුල් ඇද ඇති බවට එය කදිම නිදසුනකි. එහෙයින් මම ද මගේ ලිපියත් ඒ අනුසාරයෙන් ම පවන ප‍්‍රසංගය හාම බැඳී ලියන්නට තීරණය කළෙමි.

 

පවන ප‍්‍රසංගය කරලිගත වූයේ 1987-89 භීෂණකාරී එ.ජා.ප. පාලන කාලය තුළ ය. රාජ්‍ය ආරක්ෂක යාන්ත‍්‍රණයම වධකාගාරයක් බඳු විය. තරුණ රුධිරය මහ දවාලේ අමු අමුවේ මහ ම`ග ගලා ගියේ ය. සුදු හැඳගත් දේශපාලන යාන්ත‍්‍රණය (එ.ජා.ප.* සියල්ල පිටුපස විය. එවන් වටපිටාවක මිනිස් හැ`ගීම් කලා නිර්මාණ තුළින් එළි දැකීම අභෞතික වූවක් නොවිණි. එවක නිර්මාණ අතරට ආ ධවල භීෂණ ඒකාධිපති හෙණ මාඝාත ආදී වශයෙන් වන නිර්මාණ අතරින් එකකි පවන ප‍්‍රසංගය. එහි සිය`ඵම ගීත මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්නයන්ගේ පබැඳුමින් හා නන්දා මාලනියන් ගේ මධුර භාෂණයෙන් නිර්මිත විය.

 

ප‍්‍රසංගයේ ගීත සමුච්චය ම පාහේ පැවතියේ එවකට වූ සමාජ යථාර්ථය පසක් කරමිනි. ඉන් ධ්වනිත වූයේ පීඩිතයින්ගේ මනෝභාවය ය. රාජ්‍ය පාලනයේ සැහැසි බව ය. සමාජ අසාධාරණත්වය ය. මිනිසුන් ගේ නිද්‍රාශීලී බුද්ධියට ආමන්ත‍්‍රණය කළ මෙම ප‍්‍රසංගය 71 අපේ‍්‍රල් නැගිටීමෙන් පසු උපන් විමුක්ති ගී ප‍්‍රසංගය හා සමාන විය. එහි ම දිගුවක් විය. අභීත සමාජ ක‍්‍රියාකාරීත්වයක් විය. එහෙත් කනගාටුවට කරුණ වූයේ, ඒ පිළිබඳ සුපැහැදිලි සමාජ කතිකාවක් ඇති නොවීම ය. ඒ අන් කිසිවක් නිසා නොව, පාලකයින් විසින් දියත් කර තිබූ ගොරෝසු සමාජ මුඛවාඩම නිසා ය.

 

සාධු ජන ගණ මනා... ගීතයෙන් ඇරඹී ගලා ගිය එම ප‍්‍රසංගයම එකම ගීතයක් විය. සෑම ගීතයක් ම මිනිස් හැ`ගීම් උද්දීපනය කිරීමට සමත් විය. දේශානුරාගය ද සාමූහිකත්වය ද විශ්වීය වූ මානව බැඳීම ද උද්දීපනය කිරීමට සමත් විය. නිද්‍රාශීලී වූ මිනිස් හැ`ගීම් අවධි කළා වූ ද බුද්ධිමය නිම් වළලූ පු`ඵලූ කළාවූ ද එම ප‍්‍රසංගය තුළින් එවකට පැවති සමාජ දේශපාලන යථාර්ථය කදිමට නිරූපණය කළේ ය.

 

‘‘කලාව යනු පවත්නා දේ සෞන්දර්යයාත්මකව ප‍්‍රතිනිර්මාණය කිරීමකයි යන ටොල්ස්ටෝයිගේ ප‍්‍රකාශය මනාව පසක් කිරීමට හොඳම නිදසුන එම ප‍්‍රසංගයයි. සුනිල්, නන්දා දෙපලට ජීවිත ආරක්ෂාව පතා රට හැර යන්නට බල කරනු ලැබීමෙන් එය වඩාත් පසක් වේ.

 

පවන ප‍්‍රසංගයේ ගීතවල තිබූ විශිෂ්ඨත්වය වන්නේ එම ගීත සරල ගීත වීම ය. එනිසා ම එය උගත් නූගත් පොදු ජනයාට මනාව ග‍්‍රහණය කරගත හැකි විය. ඇතැම් අනුවණ විචාරකයින් ඒවා ගීත නොව සටන් පාඨ යැයි විවේචනය කළේ ඒ සරල බව නිසා ය. එහෙත් ප‍්‍රභාවිත රචනයක යෙදෙමින් රත්න ශ‍්‍රී විජේසිංහයන් කීවේ මෙවැන්නකි.

 

‘‘පවන විශිෂ්ඨ ගී සරණියක් වන්නේ එය නන්දා මාලනියගේ මධුර ධ්වනිය පමණක් ම නොව මනා සංවිධිත අරුත් රැුසක ධ්වනිය ද නගන බැවිනි. එම අරුත් වඩාත් යහපත් ලෝකයක් දිනා ගැන්මෙහි ලා මිනිසා පොළඹවන බැවිනි...’’

 

නොදැනීම ලිපිය දිග වැඩි වෙමින් තිබේ. එය ගෝචර නොවේ. එහෙයින් ම ප‍්‍රසංගයේ එක් ගීතයක් පමණක් සටහන් කරමින් මෙය අවසන් කරන්නේ එම ගීත නැවත ශ‍්‍රවණය කිරීමට ඔබට ඇරයුම් කරමිනි. එසේ ම තමන් ජීවත් වන යුගය තුළ වන අව්‍යාජ වුවමනා හඳුනා ගනිමින් ඊට අනුගතව සැබෑ භාවිතයක යෙදීමට ද ආරාධනා කරමිනි.

 

යදමින් බැඳ විලංගු ලා මගේ පුතා රැගෙන යන්

ඉඳිකටු ඇණ ඇ`ගිලි තලා දෙතිස් වධය පමුණුවන්

අ`ඵත් ලොවක් ගැන සිතීම දඬුවම් දෙන වරද නම්

කුමට එරට අධිකරණය නීතිය හා විනිසුරන්

 

කකා බිබී නටන අතර නරුම යහ`ඵ යෙහෙළියන්

පන්දු කෙළින අතර ඉහළ පාසල්වල අමනයන්

රට ගිනි ගෙන ඇති වග දුටු මගේ එකම පුතණුවන්

එගිනි නිවන ම`ග සෙවීම වරදක් දැයි මට කියන්

 

ගින් ගන්නා රටක කෙලින මී හරකුන් වැනි පුතුන්

කුමට ද මට මහ විරුවෙකි සිරගෙයි මළ මගෙ පුතුන්

කෝටි ගණන් බිහි වේවා මගෙ පුතු වැනි තව පුතුන්

කිරි මව් ලෙස මම ඉන්නම් එවන් පුතුන් ළ`ග උතුම්

 

සරත් දසනායකයන් සංගීතවත් කළ එම ගීතයේ ඇති සරල බවත් එවක සමාජ තත්වය නිරූපණයත් ඉහළ විශිෂ්ඨත්වයක් ගෙන හැර පායි. බොහෝ තරුණයින් අත් අඩංගුවට ගත්තේ රාත‍්‍රී නින්දේ දී ය. ඊට හේතු ඇවැසි වූයේ නැත. එසේ පැහැර ගත් වුන්ට දස වධ දෙන ලදි. ඉඳිකටුවලින් නිය යටට ඇනීම සුලබ වධ ක‍්‍රමයක් විය. එය ඉතා සරලව ගීතවත්ව රචනය කර ඇති අයුරු වටනේ ය. ඒ අතරම ඒ කිසිවක් ගැන වගක් නැති පිරිස්වල මජර හැසිරීම ද ප‍්‍රකාශ කරයි. නීතියේ ද අධිකරණයේ ද ගර්භිත බව ද කියැවෙන ගීතයෙන් අවසානයට ඇරයුම් කරන්නේ යුක්තිය පතා යන දරු පරපුරකට ය. මේ සුභාවිත ප‍්‍රකාශනය එදාට හා අදට මෙන් ම හෙටට ද ගෝචර ය.

 

ඉදින් මම මගේ සටහන මෙතෙකින් නිමා කරමි. සාධු ජන ගණ මනා සබා ගැබ හොබවනා.... ගීතයේ තැනක කියවෙන්නාක් මෙන් නැත අපට භද්‍ර වූ කාලයක් භද්‍ර වූ දේශයක් රාජ්‍යයක්. නපුර රජ වූ සමාජයක ඊට එරෙහිවීම හැර අන් යුතුකමක් අපට නැත. ඒ උදෙසා මනස අවධිකර ගැන්ම හැර විකල්පයකින් සමාජ ඵල සමාජයට අත්පත් කරගත නොහැකි ය.

 

- දේවක

 

මට හරියටම දිනය මතක නැතත් ඒ හැත්තෑවේ දශකයේ මැඳභාගයෙ දිනෙක සැන්ඳෑයාමය විය. බොහෝදුරට 1976 වසර වන්නට ඇත.එදා අපගේ ඥාති සොයුරකු වූ ' උක්කුං අයියා' චිත්‍රපටයක් බලන්න යමුදැයි මගෙන් විමසුවේ මා නොසිතූ නිමේෂයකය. එකල මා වයස අවුරුදු 8ක පමණ කුඩා කොළු ගැටයකු වූවද චිත්‍රපට බැලීමේ පිස්සුව නම් මදි නොකියන්නට මගේ ඉහමොළ තුළටම කාවැදී තිබිණි. එහෙයින් යෝජනාවට එකපයින් කැමති වූ මම අම්මාට පිංසේන්ඩු වී ඇගේ කැමැත්ත ගන්නට සමත් වීමි. ඊළඟ ප්‍රශ්ණය වූයේ ප්‍රවේශපත්‍ර ගැනීමට මුදල් සොයා ගැනීමය.එකල රැකියාවක් නොකල උක්කුං අයියා ළඟ මුදල් තිබුණේ නැත. මේ ගැන දසඅතේ කල්පනාකරමින් ලතවෙවී සිටිනාවිට මගේ වාසනාවට අපේ තාත්තා ටිකක් වේලපහින් නිවසට ගොඩ වූයේය. ඔහු හීනියට මධුවිතකින් සප්පායම් වී ඇති හැඩක් මට දුරටම පෙනුනි. මුදල් ඉල්ලීමට මීට වඩා තවත් හොඳ අවස්ථාවක් නොමැතිබව මට සිහිවූයේ එවිටය. චිත්‍රපටි නැරඹීමට කිසි විටෙක තහංචි නොදැම්ම අපේ තාත්තාගෙන් මුදළක් කොටා ගැනීම ඔහු මධුවිත ටිකක් තොළගා සිටින මොහොතක තවත් පහසුබව මා අත්දැකීමෙන්ම දැන සිටීම එයට හේතුව විය.

ස්ලම්ඩෝග් මිලියනයර් (Slumdog Millionaire) සහ ජුරාසික් වර්ල්ඩ් (Jurassic World) වැනි චිත්‍රපටවල රඟ පෑ භූමිකාවන් හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර ප්‍රසිද්ධියට පත් බොලිවුඩ් රංගන ශිල්පී ඉර්ෆාන් ඛාන් අභාවප්‍රාප්ත වී තිබේ. මිය යන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 53ක් විය.

මේක බොහොම විවාදාත්මක තේමාවක්.මම නෑ කියන්නේ නෑ. කෙනෙක් තර්ක කරාවි..මට ඉංග්‍රීසි  බැරි නම් මම වෙන මොනවා කරන්නද කියලා.

ඉංග්‍රීසි කියන්නෙත් භාෂාව ක් පමණක් කියලා කවදා අපේ අය තේරුම් ගනීද මන්දා.

අපිට සිංහල පුලුවන් නම් දමිළ පුලුවන් නම් ඊට වඩා බොහොම සරල ඉංග්‍රීසි බැරි වෙන්නේ ඇයි කියන කාරණේ මට හැමදාම ගැටලුවක්..

නිදහසට කාරණා නම් ගොඩක් තියේවි නමුත් රටේ ඔක්කොම ළමයි ඉගෙනගත්තු පෙළපොත් වලින්ම...ඉගෙනගත්තු මට නම් කියන්න තියෙන්නේ  තමුන්ගෙ උත්සාහය ඕනෑකම  තියේ නම් කරන්න බැරි දෙයක් නෑ කියන එක විතරයි.

ඒ නිසා ඒ කාරණාව ගැන මාත් එක්ක තර්ක කිරීමෙන් වැඩක් නෑ.

ප්‍රවීණ සිනමාවේදී ආචාර්ය ධර්මසේන පතිරාජ ඉරිදා (ජනවාරි 28) අභාවප්‍රාප්ත විය මහනුවර පෞද්ගලික රෝහලකදී මෙලොවින් සමුගන්නා විට ධර්මසේන පතිරාජයන් 74 වෙනි වියේ පසු විය.

 ඔබ ලාබාල කිවිඳියක් ...කොහොමද ඒක දැනෙන්නේ ?

වැටකේදෙණිය කණිෂ්ඨ විද්‍යාලයෙන් හා මහනුවර පුෂ්පදාන බාලිකා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හදාරලා මම දැනට ශ්‍රි ලංකා රජරට විශ්වවිද්‍යාලයේ සිව්වන වසරේ අධ්‍යාපනය ලබනවා. ඒ ඉතිහාසය විශේෂවේදී උපාධි පාඨමාලාවයි. ලාබාල කිවිඳියක් විදියට බොහො දෙනා මාව හදුන්වනවා. ඇත්තටම මම කාව්‍යකරණයට පිවිසිලා, එහෙමත් නැත්තං මගේ අත්දැකීම් සිතුවිලි අකුරු බවට පත් කරන්න ආරම්භ කරලා දැනට වසර දෙකක පමණ කෙටි කාලයක් තමයි ගතවෙලා තියෙන්නෙ.මට තව බොහෝ කාලයක් ඉතුරු වෙලා තියෙනවා..

ශානක රැකියාවෙන් වෛද්‍යවරයක්. ඒත් ගොඩක් අය දන්නෙ චිත්‍ර ශිල්පියෙක් කියලා. ඇයි එහෙම වෙන්නෙ ? . ඒ තමයි ශානකගෙ චිත්‍රයේ තිබෙන අනන්‍යතාවය විසින් ඔහුට හදන තැන පිළිබඳ අදහස. ශානක තව විදියකට mark වෙන තැන තමයි; චිත්‍ර කලාව සම්බන්ධ ගොඩක් අයට තිබෙන උපාධි කඩදාසිය නැතුවත් එය තිබෙන අයට වඩා චිත්‍රයේ හතර සීමාව පිළිබඳ තාක්ෂණික අදහස් සහ පරිකල්පනීය අදහස් ලස්සනට විසඳා ගැනීමට ඇති හැකියාව . පුද්ගලිකව මම විශ්වාස කරන්නෙ නෑ උපාධිය තිබෙන හැමෝටම මේ වැඩේ අහුවෙනවා කියලා සහ මේ වැඩේ අහුවෙන හැමෝටම උපාධිය තියනවා කියලා. ඒක ශානක මේ මොහොතේ ඔප්පු කරමින් ඉන්නවා. ඒක කුහක නොවී, අපි හැමෝටම පිළිගන්න වෙනවා.

කෙනෙක් දිහා බලාගෙන ඒ විදිහටම ඒ කෙනාව සිත්තම් කරන්න පුුළුවන්නම් ඒක අපූරු හැකියාවක්.
මොකද ඒ විදිහට කලානිර්මාණයක් කරන්න හොඳ ඉවසීමක් වගේම ලොකු හැකියාවකුත් තියෙන්න ඕනේ.
ඒක භාවනාවක් කිව්වොත් නිවැරදියි.

කවියකු, දර්ශනවාදියෙකු මෙන්ම ග‍්‍රන්ථ කර්තෘවරයකු වන ඉන්දියානු ජාතික මහාචාර්ය කේ. ජී. සංකරපිල්ලෙයි මහතාගේ දෙසුමක් හා ඔහුගේ කවි පිළිබඳ ඇගැයීමක් පසුගියදා  කොළඹ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන කේන්ද්‍රයේදී පැවැත්විනි. එහි දී කේ. ජී සංකරපිල්ලෙයි මහතා විසින් කරන ලද කතාවේ සංක්‍ෂිප්ත පරිවර්තනයක් ප‍්‍රකට විද්වතකුවන නීතිඥ බැසිල් ප‍්‍රනාන්දු මහතා විසින් සිංහලට නගන ලදී. එම පරිවර්තනය පහත පළවේ.