පිදුරංගල ගැන මේ දවස්වල බොහෝ දෙනා කතාකරනවා. ගොඩාක් දෙනා ඒ නම මීට කලින් අහලත් නැහැ. ඒ නිසාවෙන්ම සමහරු සුපුරුදු පිදුරුතලාගල එක්ක පිදුරංගල පටලවාගන්න බවකුත් පෙනෙනවා. පිදුරුතලාගල කියන්නේ ලංකාවේ උසම කන්ද. ඒක තියෙන්නේ නුවර එළියේ. නමුත් පිදුරංගල තියෙන්නේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ සීගිරි පර්වතයට මුහුණලා එයට කිලෝමීටර් 2 ක් පමණ ඈතට වෙන්න. පිදුරංගල ගැන කියනවිට මගේ මතකය මීට වසර තිස් ගණනක් ඈතට දිවයනවා. ඒ කුඩා පෝතක බාලදක්ෂයෙකු විදියට එයට ආසන්න තල්කොටේ වැවේ බාලදක්ෂ කඳවුරකට සහභාගී වීමේ මතකයයි. දින කිහිපයක නේවාසික කඳවුරක් වූ එහි එක් දිනක ක්‍රියාකාරකමක් වූයේ  පිදුරංගල කන්ද නැගීමයි. කඳවුරු බිමින් උදෑසනම පිටවි ආ අපි  පිදුරංගල පන්සලට නොදුරින් පිහිටි කුඩා අඩ් පාරක් දිගේ ඉහලට නැගලා  එහි ශේෂව තිබුණු බෞද්ධ විහාරයක නටබුන් නරඹමින් කන්ද ඉහලටම නැංගා මතකයි. කන්ද මුදුනට එන්න විහාරයේ නටබුන් පසුකර තවත් ඉහලට යායුතු වනවා. වනතුරුලිය අතරින් ඉහලට ගමන්කළවිට සීගිරිය ඉතා ලස්සනට පෙනෙනවා. දහදිය සලමින් ඉහළට නැගුණු අපට කඳු මුදුනට ගලා ආව සිහිල් සුළඟ ගත දැවටෙන විට ලද සුවය තාමත් මතකයේ පවතිනවා.

 

සවස හිරු අවර යන දම් අහස කිති කවමින් මානිස් තැනූ සරුංගලය කුඩා සුරංජිත්ගෙ සිත උද්දාමයට පත් කරමිනි. තවමත් වචන ගැටගසාගත නොහැකිය "තාත්තාත්තාත්තාත්... " යැයි කෑ ගසන සුරංජිත් ඉකිලමින් සිනාසෙයි. නිවසේ සියල්ලන්ටම වඩා සුරංජිත් සමීප වූයේ මානිස්ටය.. ඔහු උපන් දා පටන්ම දුටුවෙ තනි සුදු රැවුල වවාගත් කල්පනාකාරී සීයා කෙනෙකි. ඒ අද්භූත මුවාගේ හමුවීමෙන් අනතුරුව මානිස් නැවත හේනේ පස් පෑගුවේ නැත. දහවල් කාලය පුරාම තම මුණුපුරාගෙ සුරතල් දකිමින් වත්ත පුරා ඇවිදින ඔහු රාත්‍රිය එනු දුටුවේ යක්ෂාවේශයෙනි. කුප්පි ලාම්පු එලිය නිවී යත්ම සිව් දිගින් ඔහු හඹා එන අර දිලිසෙන දෑස මානිස්ගේ නින්ද ගව් දුරට පන්නා දැමීය.. 

කිසිවෙකුගේ ජීවිතයක් විනිශ්චය කිරීමට අපට ඇති අයිතියක් නැත. අන් අයට හානියක් නොවන සේ තමන්ට රිසි ජීවිතයක් ගෙවීම සෑම අයෙක්ටම ඇති අයිතියකි. 

අන් අයෙකුගේ ශුද්ධ අශුද්ධ භාවය ඔවුන් යහන් ගතවන වාර ගණනින් මැනිය නොහැක. එක් අයෙකු හා පමණක් යහන් ගත වනවාද, කීප දෙනෙක් සමඟින් යහන් ගත වනවාද යන්න ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික තීරණයක් මිස පොදු දෙයක් නොවේ. 

“ කෝ ඔය දරුවා ගත්තනං මෙහාට”

“ අපේ හාමුදුරුවනේ ”

 කුඩා දරුවා ඔතා තිබූ රෙදිකඩ මදක් එහා මෙහා කළ ලොකු හාමුදුරුවෝ පංචායුධය ගෙලෙහි බඳිමින් පිරිත් සජ්ඣායනා කළේ පින්වත් දෑසින් දරුවා දෙස බලමිනි. කුඩා සුරංජිත් තම බෝල දෑස් නොපියවා සිවුරේ කහ පැහැය දෙස බලා සිටීයි. 

ප‍්‍රසන්න විතානගේ, අශෝක හඳගම සහ විමුක්ති ජයසුන්දර තුන්ඈදුතු සිනමා නිර්මාණයක් ලෙස තිදෙනෙක් මුල්වරට දුටුවේ ඊයේ සන්ධ්‍යාවේ ය. මේ සිනමාකරුවන් තිදෙනා සිනමාවට එක් කළ සාධනීය නිර්මාණයන් නිසාත් ශ‍්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ මානය කොදෙව්වෙන් එහාට පුළුල් කිරීම වෙනුවෙන් කළ මැදිහත් වීම නිසාත් තිදෙනෙක් නැරඹීම සඳහා තරංගනීයේ අසුන්ගත්තේ ප‍්‍රසන්න හැගීමෙනි. යුද්ධය පාදක කරගනිමින් විවිධාරයේ සිනමාත්මක මැදිහත් වීම් සිදු කළ ඇති මේ තිදෙනා මෙවර එක්ව නිර්මාණය කළ ‘තිදෙනෙක්’ උදෙසා ද තේමාව කරගන්නේ යුද්දෙන් පසු දෙමළ සමාජයේ තත්වයන් ත‍්‍රිත්වයකි. සිනමා දැක්ම ආරම්භයට පෙර හඳගම කියූ ලෙසින් ම තවමත් වසා නොමැති යුද්ධ නම් ගිණුම මේ තිදෙනා ම නිිමිත්ත කරගෙන තිබේ.

ඝණ අන්ධකාරය නොතකාම මානිස් මුවාගෙ අඩිපාර දිග ඇවිද ගියේ නිච්චියට උගේ පා සටහන් විපරම් කරමිනි. මදක් තෙතබරිත වූ පස් තට්ටුව තුළ සිහින් කුර සටහන් ඇදී තිබුණේ මානිස්ට තමන් පිටුපස එන්නටැයි අණ කරන්නාක් මෙනි. වීහලුව ගල පසු කරමින් හුළං ගල පැත්තට තිබූ රිල්ල ගාල අසලින් උගේ පා සටහන් අතුරුදහන් වී තිබූ අතර රිල්ල ගාලට මුහුණලා මානිස් කෙලිං කටිං ඉගත්තේ විඩා හැරීමටයි. ස එළිය වැටී පේන තෙක්මානයේ රිල්ල ගාල කිරි පැහැයෙන් නැළවෙයි. තැනින් තැන හිස ඔසවාගත් බිනර නටු හෙට පිපෙන්නට නියමිත කැකුළියන්ට දැනමුතුකම් දෙන්නාක් මෙන් සිය පත් අත්වලින් කැකුළියන් පිරිමදීයි. තම මල් කළඹ ස දෙසටම ඔසවා ගත් හණ පුරක් නිසොල්මනේ ඈත අරණායක ඉසව්ව බලා මහ බරැති කල්පනාවකය.